أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
453
قانون ( فارسى )
از هريك يكصد مثقال . سونش مس سرخ بيست و يك مثقال ، زنگار مجرود « 1 » ، كندس ، بيخ مازريون سياه ، زراوند و خردل از هريك چهارده مثقال . گاهى هفت مثقال عاقر قرحا هم بر آن اضافه مىكنند . از اينها همه يك مرهم بساز و بر جاى درد عرق النسا بمال كه درد را تسكين مىدهد . نسخهء ديگر : انگدان ، بزر فيجن كوهى ، ثمر غار ، بورك ، هندوانهء ابو جهل ، درمنه ، ننه حوا و كراويا از هريك چهار مثقال ، فيجن سبز كاشتنى ، زفت خشك ، سقز درخت بنه ، صمغ درخت صنوبر ، اندران و پيه گوساله از هريك شانزده مثقال ، جواشير شش مثقال ، گوگرد خام آتش نديده چهار مثقال ، روغن حنا يكصد و بيست و شش مثقال . مرهم شوند و بر جاى درد عرق النسا مالند . نسخهء ديگر : زفت تر ، پنجاه و شش مثقال ، زراوند ده مثقال و نيم ، موم نود مثقال ، صمغ صنوبر چهل مثقال ، گوگرد خام آتش نديده نود مثقال ، بورك يكصد و سى و پنج مثقال ، مويزك يك قسط و اگر يكصد و نود و هشت مثقال باشد مانعى ندارد ، عاقر قرحا چهل و پنج مثقال ، كراويا يك قسط بادآورد چهل و پنج مثقال . از هريك از اين داروها آنچه گداخته مىشوند بگداز و هرآنچه خشك است خرد بكوب و بساى تا گردمانند مىشوند . آنگاه همه را درهم مخلوط كن و بر آتش بگذار كه برهم بگدازند . جاهاى عرق النسا زدهء دردمند را به وسيلهء اين دارو ماساژ ده چنان كه راجع به ماساژ ، وسيلهء دارو را سابقا ذكر كردهايم و بعدا نيز ذكر خواهيم كرد . داروهاى اسهالى كه در علاج بيمارى درد مفاصل و از جملهء آنها نقرس و عرق النسا بهره رسانند از اين قرارند : حب شنبليد كه از داروهاى بسيار خوب درد مفاصل است ، حب منتن ، حب شيطرج ( گياه خلال دندان ) ، حب لبنى ( ميعه سايله ) كه همه از داروهاى اسهالى خوب هستند . و از آنها بهتر و تأثيربخشتر حب النجاح و ايارج هرمس است . اگر در بهار ايارج هرمس بخورند ، مفاصل دردمند نمناك مىشوند و عرق مىريزند امّا زياد اسهال نمىدهند و به نرمى و آرامى خلط مادهء درد مفاصل را پاكسازى مىكند . تركيب داروهاى اسهال دهنده در ايارج هرمس از قرار زير است : نسخه : پيه هندوانهء ابو جهل ، لوفا ، انگمهاى اسهالى ، زهر ماهى ، گياه خلال دندان ، افشرهء سيماهنگ . دو عدد هندوانهء ابو جهل را سوراخ كن و هرچه گوشت و پيه دارد بيرون آور . هر دو قالب تهى شده را پر از روغن كنجد كن و سر هر دو را بپوش . يك شب تا صبح همينطور بمانند . فرداى آن شب دو هندوانهء ابو جهل پر از روغن كنجد را در ديك انداز و به اندازهء يك برابر و نيم آن آب در ديك بريز و بر
--> ( 1 ) - رنجار مجرود و زنجار دودى از اقسام زنجار مصنوعند - تحفه .